تورم، ریشه اصلی جهش نرخ ارز

عضو هیأت رئیسه اتاق بازرگانی تهران با اشاره به افزایش اخیر نرخ ارز در بازار آزاد، تورم مزمن را مهم‌ترین عامل اثرگذار بر رشد قیمت دلار دانست و گفت: تا زمانی که ریشه‌های تورم و ناترازی بودجه دولت اصلاح نشود، نمی‌توان انتظار کنترل پایدار نرخ ارز را داشت.

عباس آرگون در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز، با بیان اینکه نوسانات ارزی معمولاً حاصل مجموعه‌ای از عوامل است، اظهار کرد: تورم، رشد تقاضای فصلی، چندنرخی بودن ارز و تداوم سیاست‌های ناکارآمد گذشته از مهم‌ترین دلایل افزایش نرخ ارز هستند، اما در این میان، تورم نقش محوری دارد.

وی افزود: به‌طور طبیعی، زمانی که نرخ تورم افزایش پیدا می‌کند، نرخ ارز نیز خود را با آن تطبیق می‌دهد و وارد مسیر افزایشی می‌شود. آمارهای رسمی بانک مرکزی نیز این موضوع را تأیید می‌کند؛ به‌طوری که تورم نقطه‌به‌نقطه در پایان آبان‌ماه به ۴۷.۶ درصد رسیده است.

فشار تقاضای ارزی در پایان سال

عضو هیأت رئیسه اتاق بازرگانی تهران با اشاره به افزایش تقاضای ارز در هفته‌های پایانی سال میلادی گفت: تسویه‌حساب‌های پایان سال فعالان اقتصادی و همچنین سفرهای خارجی، به‌طور طبیعی تقاضا برای ارز را افزایش می‌دهد و این فشار تقاضا در شرایط محدودیت عرضه، مستقیماً به رشد نرخ ارز منجر می‌شود.

آرگون همچنین افت صادرات در برخی مقاطع را از دیگر عوامل تأثیرگذار بر بازار ارز دانست و تأکید کرد: هر عاملی که تعادل عرضه و تقاضای ارز را بر هم بزند، در شرایط فعلی به افزایش قیمت‌ها منتهی خواهد شد.

چندنرخی بودن ارز؛ بستر رانت و فساد

این فعال اقتصادی با انتقاد از تداوم سیاست ارز چندنرخی گفت: تعدد نرخ‌های ارزی، از بازار آزاد گرفته تا تالارهای مختلف مرکز مبادله و ارز ترجیحی، عملاً بستر رانت و فساد را فراهم کرده و مانع تحقق اهداف حمایتی دولت شده است.

وی تصریح کرد: تجربه سال‌های گذشته نشان داده که سیاست ارز چندنرخی، حداکثر کمتر از ۲۰ درصد به اهداف خود رسیده و در مقابل، هزینه‌های سنگینی به اقتصاد تحمیل کرده است. اگر قرار است حمایتی از مصرف‌کنندگان صورت گیرد، باید در انتهای زنجیره انجام شود، نه از طریق تخصیص ارز ارزان در ابتدای مسیر.

ناترازی بودجه، موتور تورم و ارز

آرگون با اشاره به رابطه متقابل تورم و نرخ ارز گفت: افزایش نرخ ارز باعث رشد قیمت کالاها می‌شود و از سوی دیگر، تورم بالا نیز به افزایش نقدینگی و رشد بیشتر نرخ ارز دامن می‌زند. این چرخه معیوب تا زمانی که ناترازی بودجه دولت اصلاح نشود، ادامه خواهد داشت.

وی در پایان با انتقاد از سیاست‌های مقطعی مانند تزریق ارز به بازار تأکید کرد: این اقدامات شاید در کوتاه‌مدت اثر روانی داشته باشد، اما در نهایت بازار مسیر واقعی خود را طی می‌کند. مهار پایدار نرخ ارز، تنها از مسیر اصلاح ساختار بودجه، کنترل تورم و حرکت به سمت تک‌نرخی شدن ارز امکان‌پذیر است.