طهماسب مظاهری: نرخ ارز با دستور تعیین نمی‌شود؛ بازار قیمت واقعی را می‌سازد

طهماسب مظاهری در گفت‌وگویی رادیویی با اشاره به ریشه‌های ناپایداری بازار ارز گفت: یکی از اشتباهات مزمن در سیاست‌گذاری اقتصادی این است که ارز به‌عنوان یک عدد ثابت و دستوری دیده می‌شود، در حالی که ارز نیز مانند هر کالای دیگری قیمت دارد و این قیمت در بازار شکل می‌گیرد، نه پشت میز تصمیم‌گیری.

وی افزود: در دوره‌های مختلف، دولت‌ها و رؤسای بانک مرکزی عددی را به‌عنوان «نرخ درست ارز» معرفی کرده‌اند و تصور کرده‌اند همان عدد، واقعیت اقتصادی است. این نگاه اشتباه، وقتی مبنای تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد، خطاهای بعدی را نیز ناگزیر می‌کند.

مظاهری با تأکید بر اینکه نادیده گرفتن نرخ بازار آزاد، ریشه بسیاری از بحران‌های ارزی است، گفت: زمانی که سیاست‌گذار نرخ بازار را به رسمیت نمی‌شناسد و فقط عدد مورد نظر خود را معتبر می‌داند، عملاً زمینه شکل‌گیری بی‌ثباتی، رانت و فساد فراهم می‌شود.

رئیس‌کل پیشین بانک مرکزی تصریح کرد: این مشکل مختص دولت فعلی نیست و سال‌هاست در سیاست‌گذاری ارزی کشور تکرار می‌شود. نتیجه آن هم روشن است؛ فاصله میان قیمت دستوری و قیمت واقعی بازار، همواره به نفع گروه‌های خاص و به زیان اقتصاد ملی تمام شده است.

وی با اشاره به اظهارات رئیس کل فعلی بانک مرکزی درباره نپذیرفتن نرخ ارز آزاد، هشدار داد: انکار واقعیت بازار باعث می‌شود ابزارهای سیاست‌گذار کارایی خود را از دست بدهند و مدیریت بازار عملاً ناممکن شود.

مظاهری همچنین به موضوع تعهدات ارزی پرداخت و گفت: وقتی اعلام می‌شود واردکنندگان می‌توانند کالاهای اساسی را با ارز بدون انتقال ارز یا همان ارز آزاد وارد کنند، در واقع سیگنال‌های متناقض به بازار داده می‌شود که نتیجه آن، آشفتگی بیشتر در نظام ارزی است.

وی در پایان با اشاره به حجم بالای تعهدات ارزی ایفا نشده در کشور گفت: وجود حدود ۹۵ میلیارد دلار تعهد ارزی انجام‌نشده نشان می‌دهد که سیاست‌گذاری ارزی با چالش‌های عمیق و ساختاری مواجه است و بدون اصلاح نگاه حاکم، نمی‌توان انتظار ثبات داشت.