«ریال جدید» وارد بودجه ۱۴۰۵ شد

عصر دوشنبه دوم دی‌ماه ۱۴۰۴، مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور لایحه بودجه ۱۴۰۵ را به مجلس شورای اسلامی تقدیم کرد؛ بودجه‌ای که برای نخستین‌بار بر پایه ریال جدید تنظیم شده و نشانه‌ای عملی از لازم‌الاجرا شدن قانون حذف چهار صفر از پول ملی به شمار می‌رود.

بر اساس مصوبه مجلس در مهرماه امسال و رفع ایرادات شورای نگهبان، اصلاح قانون پولی و بانکی کشور نهایی شد و مقرر گردید اجرای این قانون به‌صورت تدریجی و در بازه‌ای پنج‌ساله انجام شود. با این تصمیم، واحد پول رسمی کشور «ریال جدید» تعیین و «قِران» به‌عنوان واحد خرد آن معرفی شد.

طبق این قانون، تمامی تعهدات و قراردادهایی که پیش از اجرای رسمی قانون و بر مبنای ریال قدیم شکل گرفته‌اند، همچنان با همان مبنا و معادل‌سازی در ریال جدید و قِران قابل تسویه خواهند بود. به این ترتیب، نظام پولی بدون ایجاد اختلال حقوقی یا مالی وارد مرحله گذار می‌شود.

همچنین بانک مرکزی مکلف شده است ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ قانون، آیین‌نامه‌های اجرایی مربوط به چاپ اسکناس‌های جدید، جمع‌آوری تدریجی اسکناس‌های قدیمی و نحوه اجرای این تغییر را تدوین و پس از تأیید، به تصویب هیأت وزیران برساند. با توجه به ابلاغ قانون در ابتدای آذرماه، انتظار می‌رود این آیین‌نامه تا اسفندماه نهایی شود.

بر این اساس، از سال آینده به‌تدریج اسکناس‌های جدید وارد چرخه پولی کشور خواهند شد و همزمان فرآیند خروج اسکناس‌های قدیمی از بازار آغاز می‌شود؛ مسیری که هدف آن ساده‌سازی مبادلات پولی، کاهش ارقام اسمی و افزایش شفافیت در محاسبات مالی عنوان شده است.

در ساختار جدید، هر یک ریال جدید معادل هزار تومان فعلی است و هر ۱۰۰ قِران برابر با یک ریال جدید خواهد بود. برای نمونه، مجموع منابع و مصارف بودجه ۱۴۰۵ معادل ۱۴ هزار و ۴۴۱ میلیارد و ۴۱۷ میلیون ریال جدید اعلام شده است؛ رقمی که پیش‌تر با واحد ریال قدیم و اعداد بسیار بزرگ‌تر نوشته می‌شد.

به این ترتیب، اقتصاد ایران در آستانه یکی از مهم‌ترین تغییرات پولی دهه‌های اخیر قرار گرفته است؛ تغییری که موفقیت آن به نحوه اجرا، مدیریت افکار عمومی و هماهنگی میان سیاست‌گذار پولی و سایر نهادهای اقتصادی بستگی خواهد داشت.