گام بلند پالایشگاه تهران برای پایان ناترازی

در روزهایی که «ناترازی سوخت» به یکی از گره‌های اصلی اقتصاد و امنیت ملی تبدیل شده، پالایشگاه تهران به‌عنوان یکی از ارکان حیاتی تأمین انرژی پایتخت، نقشه راه جدیدی را برای عبور از چالش‌های فعلی ترسیم کرده است. عباس محسنی نیکوگفتار، مدیرعامل این شرکت، با تأکید بر تغییر رویکرد از پالایش سنتی به سمت «پتروپالایشگاه»، از پروژه‌هایی پرده برداشت که نه‌تنها ظرفیت تولید، بلکه پایداری شبکه توزیع را نیز تضمین می‌کنند.

واحد CCR؛ تزریق ۱.۵ میلیون لیتر بنزین به شبکه ملی

واحد جدید بنزین‌سازی پالایشگاه تهران که اکنون به پیشرفت ۸۰ درصدی رسیده است، نقشی کلیدی در سبد سوخت کشور ایفا خواهد کرد. با راه‌اندازی این واحد، ظرفیت تولید بنزین این پالایشگاه ۲۲ درصد رشد می‌کند. اهمیت اصلی این پروژه در «کیفی‌سازی» است؛ جایی که قرار است کل بنزین خروجی این مرکز با استاندارد یورو ۵ عرضه شود تا گامی عملی در جهت کاهش آلایندگی هوای کلان‌شهر تهران برداشته شود.

از «نرمال‌هگزان» تا «نیروگاه خورشیدی»؛ تنوع‌بخشی به سبد ارزش

پالایشگاه تهران تنها به سوخت بسنده نکرده است. تکمیل واحد تولید «نرمال‌هگزان» با سرمایه‌گذاری ارزی و ریالی قابل‌توجه، نشان‌دهنده ورود این مجموعه به زنجیره ارزش صنایع پایین‌دستی مانند لاستیک‌سازی و چاپ است. این واحد با ظرفیت ۲ هزار بشکه در روز، سالانه ۳ میلیون دلار عایدی ارزی به همراه خواهد داشت و در کمتر از ۴۰ ماه بازگشت سرمایه خود را محقق می‌کند.

علاوه بر این، ورود به عرصه انرژی‌های تجدیدپذیر با احداث نیروگاه خورشیدی ۵۰۰ مگاواتی، نشان از تغییر نگاه راهبردی مدیریت این شرکت به سمت پایداری انرژی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی در فرآیندهای داخلی دارد.

کالبدشکافی اقتصادی؛ رکوردهایی در قلب ری

تحلیل‌های مالی سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که پالایشگاه تهران به‌رغم افت ۲۰ درصدی قیمت‌های جهانی نفت، توانسته است شاخص‌های خیره‌کننده‌ای را ثبت کند. سود ناخالص ۱۲ دلاری و سود عملیاتی ۱۳ دلاری به‌ازای هر بشکه، این مجموعه را در صدر صنعت پالایشی کشور قرار داده است.

نکته حائز اهمیت در مدیریت هزینه‌ها، سهم ۹۴ درصدی خوراک در قیمت تمام‌شده است که نشان می‌دهد تنها با مدیریتی دقیق بر ۶ درصد باقی‌مانده (دستمزد و هزینه‌های عملیاتی)، می‌توان بازدهی اقتصادی را بهینه کرد. این شرکت با پالایش ۲۵۰ هزار بشکه نفت، ۱۴ درصد از سهم کل پالایش کشور را در اختیار دارد و به‌تنهایی نیمی از سوخت هوایی مورد نیاز ناوگان کشور را تأمین می‌کند.

عبور از «مارجین منفی» با کیفی‌سازی ته‌مانده‌ها

یکی از چالش‌های تاریخی پالایشگاه‌ها، تولید محصولاتی مانند نفت‌کوره (مازوت) است که قیمت فروش آن از قیمت نفت خام خوراک کمتر است. مدیرعامل پالایشگاه تهران اعلام کرد که با اجرای طرح‌های کیفی‌سازی، ۲۰ درصد از محصولات ته‌مانده که در حال حاضر با حاشیه سود منفی فروخته می‌شوند، به فرآورده‌های با ارزش افزوده بالا تبدیل خواهند شد. این تغییر، مارجین منفی فعلی را به حاشیه سود مثبت ۲۲.۵ دلار به‌ازای هر بشکه تبدیل می‌کند که انقلابی در سودآوری این هلدینگ خواهد بود.

در پایان، نگاهی به عملکرد این مجتمع در منطقه ری — که اکنون از آن به عنوان «شهرک انرژی کشور» یاد می‌شود — نشان می‌دهد که هم‌افزایی میان صنایع نفتی و شبکه خطوط لوله، فراتر از یک فعالیت صنعتی، به شریانی حیاتی برای امنیت پایدار انرژی در ایران تبدیل شده است. تبدیل شدن به پتروپالایشگاه و تکیه بر توان داخلی، اکنون نه یک انتخاب، بلکه تنها مسیر خروج از بن‌بست ناترازی برای نسل‌های آینده است.