پويش اقتصاد: در راستای بهرهگیری از ظرفیتهای علمی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران برای پاسخ به مسائل راهبردی جنوب شرق کشور، این دانشکدگان و سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار، در چارچوب یک تفاهمنامه همکاری پنجساله، مجموعهای از برنامههای علمی، پژوهشی و اجرایی را برای توسعه پایدار مکران و تقویت امنیت غذایی و زیستی کشور دنبال خواهند کرد.
این همکاری با تأکید بر تبدیل ظرفیتهای علمی به راهکارهای عملیاتی، حوزههایی همچون کشاورزی پایدار و فراسرزمینی، اقتصاد و توسعه دریامحور، مدیریت منابع طبیعی و محیط زیست، توسعه شیلات، حکمرانی آب و بهرهگیری از آبهای موسمی، توسعه باغهای الگویی میوههای گرمسیری، مهار و تثبیت کانونهای گردوغبار و توانمندسازی جوامع محلی را دربرمیگیرد.
در این چارچوب، ایجاد «بورس آبزیان»، مطالعه جامع دشت ۳۵ هزار هکتاری کمبل، بهرهگیری از ظرفیت ۵ هزار هکتاری ریندان، احداث باغ الگویی میوههای گرمسیری در باغ ۶ هکتاری تیس، توسعه کشاورزی فراسرزمینی در پاکستان، اجرای طرحهای ذخیرهسازی آبهای سیلابی و حمایت از رسالههای دانشگاهی مرتبط با مسائل چابهار، از جمله طرحهای مشخص مطرحشده برای ورود همکاریها به مرحله اجراست.
این همکاری میتواند با پیوند ظرفیت علمی، آموزشی و پژوهشی دانشگاه تهران با توان اجرایی و جغرافیایی چابهار، زمینهساز شکلگیری الگویی برای توسعه پایدار مکران و تقویت نقش جنوب شرق کشور در امنیت غذایی، اقتصاد دریامحور و کریدورهای راهبردی تجارت باشد.
هشدار درباره بحران آب
محمدسعید اربابی، رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار امروز در نشست امضای تفاهمنامه همکاری میان این سازمان و دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، با تأکید بر ضرورت تبدیل تفاهمنامه به پروژههای اجرایی گفت: پیش از ورود به کلیات و جزئیات همکاری، چند موضوع مشخص وجود دارد که میتوان حتی از هفته آینده آنها را وارد مرحله عملیاتی کرد تا این تفاهمنامه نیز مانند بسیاری از تفاهمنامههای کشور فقط در حد امضا باقی نماند.
وی با اشاره به وضعیت منابع آب و کشاورزی در جنوب سیستان و بلوچستان مطرح کرد: نمیتوان گفت وضعیت آب کشاورزی کشور بهطور کامل نامناسب است، اما واقعیت این است که در حوزه حکمرانی و توزیع آب کشاورزی با نواقص جدی مواجه بودهایم و امروز آثار این مسئله را بهوضوح مشاهده میکنیم. در گذشته در رودخانه سرباز، کاجو و نیکشهر، مردم به کشت برنج، خرما و میوههای گرمسیری مشغول بودند، اما بخش زیادی از این ظرفیت از بین رفته است.
رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار تصریح کرد: بارشهای موسمی جنوب سیستان و بلوچستان گاهی در مدت یک تا دو ساعت حجم بسیار زیادی آب ایجاد میکند؛ رودخانههایی مانند سرباز و کاجو پر میشوند، اما بخشی از این آب در محدودههای مختلف متوقف یا سرریز شده و در نهایت بدون برنامه مناسب از دست میرود. وقتی این مسائل ادامه پیدا میکند، امنیت غذایی نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. امروز واردات برنج کشور به حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن رسیده است.
وی با بیان اینکه در محدوده مرزی منطقه آزاد چابهار روزانه حدود ۱۸۰ تا ۲۰۰ کامیون برنج وارد و بخش قابل توجهی از برنج وارداتی کشور از این مسیر وارد میشود و با اشاره به شرایط منطقه و محدودیتهای مسیرهای وارداتی خاطرنشان کرد: در شرایط فعلی که مسیرهای زمینی نیز با محدودیتهایی مواجه هستند، وابستگی به واردات میتواند کشور را با یک بحران جدی مواجه کند و این احتمال وجود دارد که حجم واردات برنج در آینده افزایش پیدا کند.
راهاندازی واحدهای فرآوری برنج
اربابی ضمن تشریح اقدامات انجامشده برای کاهش وابستگی به واردات برنج بیان کرد: در حال حاضر حدود ۲۰ واحد فرآوری برنج در چابهار فعال است و برای راهاندازی حدود ۱۰ واحد دیگر نیز موافقت شده که تجهیزات آنها در حال نصب است. پیشبینی میشود طی سه تا چهار ماه آینده به بهرهبرداری برسند. هدف این است که به جای واردات برنج فرآوریشده با قیمت بالاتر، برنج قهوهای وارد و در چابهار فرآوری و بستهبندی شود و سپس در اختیار بازار داخلی قرار گیرد.
رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار سلامت و قابلیت کنترل فرآیند فرآوری را از دیگر مزایای این طرح عنوان کرد و گفت: با این روش علاوه بر کاهش هزینه، امکان کنترل بهتر فرآیند از نظر سلامت و ایمنی مواد غذایی نیز فراهم میشود. یکی دیگر از برنامههای منطقه توسعه کشاورزی فراسرزمینی است؛ حدود یک ماه پیش به پاکستان سفر کردیم و موضوع کشت فراسرزمینی در ایالت سند و پنجاب این کشور مورد بررسی قرار گرفت.
وی افزود: بخش قابل توجهی از اراضی حاشیه رودخانههای منطقه در اختیار مردم است و برای استفاده از آنها باید از ظرفیت بخش خصوصی و سرمایهگذاران استفاده کرد. در همین راستا، سرمایهگذاران ایرانی وارد عمل شدهاند و در حال حاضر حدود ۴۰ تا ۵۰ هکتار زمین در پاکستان اجاره شده و کشت در آن آغاز شده است. برنج قهوهای تولیدشده در این اراضی به چابهار منتقل میشود و پس از فرآوری و سفید کردن، بستهبندی خواهد شد تا هزینه تمامشده واردات کاهش پیدا کند.
چابهار؛ قطب امنیت غذایی
اربابی با اشاره به ظرفیتهای چابهار و سواحل مکران اذعان کرد: امروز همه به این جمعبندی رسیدهایم که تأکیدات انجامشده درباره مکران بیدلیل نبوده است و این منطقه میتواند یکی از نقاط امید کشور باشد. در شرایطی که چابهار در حوزه شیلات ظرفیت بسیار بزرگی دارد، حدود ۸۰ درصد صید ماهیان تن کشور در حوزه چابهار و کنارک انجام میشود. در حدود ۳۰۰ کیلومتر ساحل جنوب سیستان و بلوچستان، حدود یک هزار و ۴۰۰ لنگرگاه صیادی وجود دارد.
رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار با اشاره به اینکه بخش عمده آنها فعال هستند و حدود ۵ هزار نفر در این حوزه فعالیت میکنند، مطرح کرد: اگر بتوانیم ظرفیت صید ماهیان تن را از حدود ۳۵۰ هزار تن فعلی به ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار تن در سال افزایش دهیم، علاوه بر تأمین نیاز داخلی، امکان صادرات و توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری ماهی نیز فراهم خواهد شد. یکی از طرحهای مشخص و قابل اجرای همکاری با دانشگاه تهران ایجاد «بورس آبزیان» است.
وی با اشاره به اینکه سازمان منطقه آزاد چابهار این ایده را پذیرفته و مجوزهای لازم نیز در حال طی شدن است، بیان کرد: در سفر اخیر به چین، مدیرعامل بورس کالا نیز حضور داشت و درباره این موضوع مذاکرات مفصلی انجام شد و مجوزهای لازم برای اجرای آن در حال فراهم شدن است. بخش قابل توجهی از محصولات صیادی از طریق واسطهها به کارخانهها میرسد.
اربابی اظهار کرد: وقتی یک کیلو ماهی با قیمت حدود ۳۰۰ هزار تومان به کارخانه میرسد، ممکن است صیاد آن را حدود ۲۱۰ هزار تومان به دلال فروخته باشد و بخش قابل توجهی از ارزش محصول در زنجیره واسطهگری از بین برود. هدف از ایجاد بورس آبزیان این است که ارتباط میان مصرفکننده نهایی و جامعه صیادی مستقیم شود و واسطهها حذف شوند. بورس آبزیان میتواند نقش واسط سازمانیافته را ایفا کند و بخشی از ارزش افزوده را به جامعه صیادی بازگرداند.
دشت ۳۵ هزار هکتاری کمبل
رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار با اشاره به ظرفیتهای کشاورزی پیرامون چابهار اذعان کرد: در فاصله حدود ۱۰ تا ۱۵ کیلومتری چابهار، دشتی به نام دشت کمبل با وسعت حدود ۳۵ هزار هکتار قرار دارد که به دریا نیز نزدیک است. بخش قابل توجهی از این اراضی در اختیار مردم و دارای کاربری مزروعی است، اما امروز فعالیت کشاورزی گستردهای در آن انجام نمیشود.
وی با اشاره به پیشنهاد آغاز یک قرارداد اجرایی با دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران گفت: هدف این است که مطالعات جامع این ۳۵ هزار هکتار انجام شود و مشخص شود چه الگویی برای استفاده پایدار از ظرفیت آب و خاک منطقه میتوان طراحی کرد. در این محدوده حدود ۳۶ روستا قرار دارد و میتوان با حفظ بافت روستایی، برنامهای برای تأمین آب و توسعه باغات و کشت محصولات متناسب با منطقه، از جمله هندوانه و میوههای گرمسیری مانند انبه، تدوین کرد.
اربابی با اشاره به اراضی ریندان اظهار کرد: در ریندان حدود ۵ هزار هکتار زمین در اختیار منطقه آزاد قرار دارد، اما محیط زیست تنها برای حدود هزار و ۵۰۰ هکتار مجوز فعالیت صادر کرده و حدود ۳ هزار و ۵۰۰ هکتار به دلیل ملاحظات حفاظتی منطقه گاندو امکان بارگذاری ندارد. با توجه به فاصله حدود ۲۰ کیلومتری این اراضی تا دریا، میتوان مطالعاتی انجام داد که ضمن حفظ ملاحظات محیط زیستی و مناطق حفاظتی، امکان تعریف فعالیتهای کشاورزی و ایجاد یک صنعت کشاورزی پایدار در منطقه فراهم شود.
احداث باغ الگویی میوههای گرمسیری در تیس
رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار از ظرفیت روستای تاریخی تیس برای توسعه کشاورزی گرمسیری خبر داد و عنوان کرد: تیس از قدیمیترین روستاهای جنوب سیستان و بلوچستان با قدمتی حدود چهار هزار سال است و در این منطقه باغی با عنوان «باغ تیس» وجود دارد. در این باغ حدود ۶ هکتار از اراضی برای کشت نمونههایی از میوههای گرمسیری مورد استفاده قرار گرفته اما فعالیتها به شکل علمی و نظاممند انجام نشده است.
وی پیشنهاد داد با همکاری دانشگاه تهران، این باغ به یک باغ الگویی میوههای گرمسیری تبدیل شود تا بتوان گونههای مختلف را به صورت علمی بررسی و سپس نتایج را در سراسر جنوب سیستان و بلوچستان توسعه داد و یکی دیگر از مسائل مهم منطقه را گردوغبار عنوان کرد و ادامه داد: در فصل تابستان، بادهای شدید از سمت خلیج گواتر حرکت کرده و به دلیل ویژگیهای خاک منطقه، حجم زیادی از گردوغبار را وارد دشتیاری میکنند.
اربابی با اشاره به گستردگی کانونهای گردوغبار خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم مطالعات علمی لازم را انجام دهیم و طرحی برای تثبیت کانونهای گردوغبار تدوین کنیم، منطقه آزاد آمادگی دارد قرارداد اجرایی این طرح را با دانشگاه منعقد کند. هدف این است که با تثبیت کانونهای اصلی، از گسترش گردوغبار به مناطق مسکونی و کشاورزی جلوگیری شود.
مدیریت یکپارچه ساحلی
رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل سازمان منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی چابهار با اشاره به نیاز منطقه به نیروی متخصص گفت: یکی از رشتههایی که میتوان برای آن دوره مشترک تعریف کرد، مدیریت یکپارچه ساحلی است؛ رشتهای که ظرفیت علمی آن در دانشگاه تهران وجود دارد. این دوره میتواند در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری طراحی شود و برای جامعهای که به صورت تاریخی با دریا و فعالیتهای دریایی ارتباط داشته، فرصت مناسبی برای تربیت نیروی انسانی بومی فراهم کند.
وی با اشاره به مأموریت دانشگاه تهران در حوزه امنیت غذایی اظهار کرد: از یک سو با مجموعهای علمی مواجه هستیم که بزرگترین ظرفیت کشور در حوزه کشاورزی و منابع طبیعی را در اختیار دارد و از سوی دیگر، چابهار و سواحل مکران امروز بهعنوان یکی از نقاط راهبردی و امیدبخش کشور مطرح هستند. امیدواریم این تفاهمنامه سرمنشأ اقداماتی ماندگار برای دانشگاه تهران و سازمان منطقه آزاد چابهار باشد و بتوانیم با همکاری یکدیگر بخشی از ظرفیتهای مغفول منطقه را فعال کنیم.
دبیرخانه ملی امنیت غذایی و زیستی
در ادامه این نشست، مهدی قربانی، مسئول گروه سیاستگذاری منابع طبیعی و عضو هیئتمدیره منطقه آزاد چابهار با اشاره به ظرفیتهای دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران اظهار کرد: این مجموعه از کهنترین و قدیمیترین مجموعههای آموزش عالی کشاورزی و منابع طبیعی در ایران است و حتی پیش از تأسیس دانشگاه تهران، فعالیتهای آموزشی و علمی آن در حوزه کشاورزی در مجموعه کرج جریان داشته است.
وی افزود: اگر بخواهیم با نگاه جامع به موضوع کشاورزی، امنیت غذایی، منابع طبیعی و محیط زیست کشور نگاه کنیم، تقریباً در همه نظام مسائل این حوزهها متخصصان آن در دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران حضور دارند. بسیاری از دانشکدههای کشاورزی کشور نیز به صورت مستقیم یا غیرمستقیم از ظرفیت علمی همین مجموعه بهره گرفتهاند و بخش قابل توجهی از اعضای هیئت علمی دانشگاههای کشور دانشآموخته این مجموعه هستند.
وی با اشاره به ظرفیتهای طبیعی چابهار بیان کرد: منابع آبی و اکوسیستم دریایی چابهار از نظر سلامت، در مقایسه با برخی دیگر از مناطق ساحلی جنوب کشور شرایط مناسبی دارد و تنوع گونههای ماهیان در این منطقه قابل توجه است. گونههای نادری که زیستگاه آنها در بخشهایی از مناطق دیگر جنوب کشور از بین رفته، همچنان در چابهار وجود دارند و این موضوع ظرفیت مهمی برای مطالعات علمی، حفاظت محیط زیست و توسعه پایدار دریامحور ایجاد میکند.
عضو هیئتمدیره منطقه آزاد چابهار ضمن تشریح سازوکار اجرایی تفاهمنامه گفت: برای اینکه همکاریها از مرحله امضا فراتر رود، یک کارگروه چهارنفره متشکل از دو نماینده تامالاختیار سازمان منطقه آزاد چابهار و دو نماینده از دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران تشکیل خواهد شد. این کارگروه به صورت ماهانه جلسات مشترک برگزار میکند و گزارش فعالیتها نیز هر سه ماه یکبار به مدیرعامل سازمان منطقه آزاد چابهار و رئیس دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران ارائه خواهد شد.
قربانی با بیان اینکه سازمان منطقه آزاد در این همکاری بهعنوان بسترساز، امکانات و ظرفیتهای مورد نیاز برای استقرار و فعالیت اعضای هیئت علمی و دانشجویان را فراهم خواهد کرد، خاطرنشان کرد: انجام تحقیقات علمی توسط اعضای هیئت علمی و دانشجویان مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری و همچنین فراهم کردن بستر کارورزی دانشجویان کارشناسی از دیگر محورهای همکاری است.
امنیت غذایی، اقتصاد دریامحور
وی حوزههای اصلی تفاهمنامه را شامل توسعه پایدار دریامحور، کشاورزی پایدار، مدیریت و حفاظت از منابع طبیعی، محیط زیست دریایی، اقتصاد دریامحور، تأمین و ارتقای امنیت غذایی و زیستی، کارآفرینی، توسعه کسبوکارهای دانشبنیان و توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی جوامع روستایی عنوان کرد و افزود: این مأموریتها با برنامههای راهبردی منطقه آزاد چابهار نیز همخوانی دارد و «خوشه امنیت غذایی و کشاورزی فراسرزمینی» یکی از چهار خوشه اصلی راهبردی منطقه آزاد چابهار خواهد بود.
قربانی با اشاره به ارتباطات علمی دانشگاه تهران با مراکز علمی چین گفت: دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران ارتباطات خوبی با آکادمی علوم چین و آکادمی کشاورزی چین دارد و این ظرفیت میتواند در توسعه همکاریهای بینالمللی چابهار مورد استفاده قرار گیرد. چین در حوزههایی مانند انرژیهای تجدیدپذیر دریایی و فناوریهای مرتبط با دریا تجربیات قابل توجهی دارد و میتوان از این ظرفیت علمی در همکاریهای آینده استفاده کرد.
مسئول گروه سیاستگذاری منابع طبیعی و عضو هیئتمدیره منطقه آزاد چابهار با اشاره به ظرفیت رشته «مدیریت یکپارچه ساحلی» در دانشگاه تهران مطرح کرد: این رشته در مقطع کارشناسی ارشد و همچنین حوزه فناوری و کارآفرینی پایدار، از ظرفیتهای علمی ویژهای برخوردار است و میتواند در برنامههای توسعهای منطقه مورد استفاده قرار گیرد. منطقه ۶ هزار هکتاری ریندان میتواند یکی از بسترهای اجرای طرحهای مشترک میان دانشگاه تهران و منطقه آزاد چابهار باشد.
وی با اشاره به اینکه با توجه به ظرفیتهای منطقه، امکان انجام مطالعات، فعالیتهای پژوهشی، کارورزی دانشجویان و اجرای طرحهای کشاورزی و منابع طبیعی در این محدوده وجود دارد، مدت اعتبار تفاهمنامه را پنج سال عنوان کرد و ادامه داد: امیدواریم همکاری میان سازمان منطقه آزاد چابهار و دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران با استفاده از ظرفیت اعضای هیئت علمی و دانشجویان نخبه، به اجرای پروژههای مؤثر و ماندگار منجر شود.
برچسب ها :
ناموجود- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰