چرا دلار با تشدید تنش‌های سیاسی جهش کرد؟

در هفته گذشته، هم‌زمان با افزایش ریسک‌های سیاسی و حملات اخیر به جنوب کشور، نرخ دلار از محدوده ۱۷۶ هزار تومان تا کانال ۱۹۱ هزار تومان بالا رفت؛ جهشی که بیش از آنکه ریشه در تغییرات بنیادی اقتصاد داشته باشد، بازتابی از کاهش عرضه ارز، اختلال در جریان تجارت و رشد نااطمینانی در اقتصاد بود.

ریشه جهش: محدود شدن جریان ورود ارز

به گفته حسین محمودی‌اصل، کارشناس مسائل اقتصادی، تشدید تنش‌های سیاسی معمولاً از چند مسیر هم‌زمان بر بازار ارز فشار وارد می‌کند:

– محدود شدن صادرات نفت

– دشوارتر شدن صادرات کالا

– اختلال در حمل‌ونقل و جابه‌جایی کالا از بنادر و اسکله‌ها

– افزایش فشارهای تحریمی

– و در نتیجه، کاهش ورود ارز حاصل از صادرات به کشور

در چنین فضایی، وقتی عرضه ارز کاهش می‌یابد و هم‌زمان تقاضا برای خرید ارز بالا می‌رود، بازار به‌طور طبیعی وارد فاز صعودی می‌شود.

نااطمینانی؛ موتور پنهان رشد دلار

محمودی‌اصل تأکید می‌کند که در دوره‌های پرتنش، تنها مسئله کاهش عرضه نیست؛ بلکه نااطمینانی نیز نقش مهمی دارد. بخشی از فعالان اقتصادی و حتی مردم عادی، برای حفظ ارزش دارایی خود به سمت خرید ارز می‌روند. این رفتار، تقاضای سفته‌بازانه و احتیاطی را تقویت می‌کند و به رشد بیشتر نرخ دلار دامن می‌زند.

اثر دومینویی بر تجارت و بازار کالا

این کارشناس اقتصادی می‌گوید کند شدن روند جابه‌جایی کالا، هم واردات را با وقفه روبه‌رو می‌کند و هم صادرات را کاهش می‌دهد. نتیجه این وضعیت، کاهش سرعت بازگشت ارز به کشور و فشار مضاعف بر بازار داخلی است. به بیان دیگر، تنش سیاسی فقط بازار ارز را ملتهب نمی‌کند، بلکه می‌تواند از مسیر ارز، به بازار کالا و تورم نیز سرایت کند.